La v(i)eille

Het wordt oud, het jaar. Nog even, dan spreken we van het vorig jaar. Daarom noemen we het nu maar alvast ‘Oudjaar’, ‘Oudejaarsdag’, ‘oudejaarsavond’. Noemers die staan voor iets dat al tot het verleden gerekend wordt, terwijl het zich nog aan het uitrollen is.

In verleden jaren heb ik gepoogd mij ertegen te verzetten. Gewoon door te werken, als op alle andere dagen, in alle andere weken. Maar of het dan kwam door de korte dagen, gebrek aan licht, een loerende winterdepressie, de alomtegenwoordige kerstvakanties en kerstvieringen, hoe dan ook, linksom of rechtsom, ergens in deze periode bereikte ik dan meestal een moment waarop alle inspanningen gefrustreerd leken te worden, of verzandden doordat ik er gewoonweg de energie niet meer voor had. Ik dreigde omver gesleurd en overspoeld te worden door een algehele eindejaarsversukkeling, waartegen elk verzet zinloos was.

Daarom probeer ik nu zo goed mogelijk aandacht te hebben voor het uitrollen van de tussentijd, te waken op de vooravond van het nieuwe jaar, ‘veiller á la veille’ in het Frans.

Een tussentijd is het, na de kortste dag in de cyclus, met de oudejaarsdag als exemplarisch summum. De dagen lengen alweer. Nog vrijwel onopgemerkt is het nieuwe jaar al een dag of tien aan zijn opgang bezig. Een periode om uit te dobberen, af te rekenen met de voorbije vijftig weken, inventaris opmaken, boeken bijwerken, plannen bijstellen, bijkomen, energie opdoen om opnieuw aan de volgende vijftig beginnen. Daarvoor lenen deze dagen zich bij uitstek.

De beste remedie tegen verzuipen in de versukkeling blijkt om gewoon maar even niets meer te willen, mee te dobberen met de getijden, en erop te vertrouwen dat het in het nieuwe jaar allemaal wel weer op gang komt en ten uitvoer gebracht zal worden. Die overgave lijkt met de jaren gemakkelijker te worden. Dat is ‘vieillir’.

‘veille’: waken, nachtwake, vooravond
Infinitief  ‘veiller’: wakker zijn, waken, ‘veiller à qc’: een wakend oog houden op
‘vieille’, zie ‘vieux’: oud, de oude, ‘t oude
Infinitief  ‘vieillir’, oud worden, ouder worden.